Kışın gelmesi ve havaların soğuması ile en çok sorulan ürünlerden biri de; Salep. Piyasadaki Hazır Saleplerden bahsetmeden önce biraz Doğal Salepten bahsedelim. Salep, Orkide familyasının birçok türünün toprak altı yumrularından elde edilmektedir. Orkidelerin kökünde 2 tane yumru bulunur. Bunlara Salep denir. Salep yumrusunda bulunan en önemli madde; Glikomannan’dır. Glikomannan esas olarak midede hacim kapladığından ciddi bir iştah kesicidir. Öyle ki, midede yer kaplaması sebebiyle tokluk hissi yaratır, kilo yönetimini kolaylaştırır ve aşırı yemeğe karşı koymanızı destekler.

🔸Peki kendisinden 200 kat daha fazla suyu hapsetme özelliğine sahip olan Glikomannan maddesini en çok hangi bilindik üründe görürüz? Süt ya da suyla kullanıldığında şiştiği için yaygın bir şekilde dondurma hammaddesi olarak kullanılır. Özellikle Maraş Dondurmasına tat ve koku kazandıran salep yumrusundaki bu madde, dünyada sadece Kahramanmaraş’ın dağlarında yetişen özel bir orkide türünden elde edilir. Bahsettiğimiz bu salep yumruları ya da başka bir deyişle, saf salep son derece pahalıdır. Öyle ki kilogram fiyatı 400 ila 500 TL arasında değişmektedir.
🔸Gelelim Hazır Saleplere. İlk olarak Tikveşli İçime Hazır Salep’e bakıyoruz. İçeriğine baktığımızda üründe İnek Sütü olduğunu görüyoruz. Karbonhidrat kaynağı olarak Sofra Şekeri ve Mısır Nişastası 2. Ve 3. Sırada bulunuyor. Bunların haricinde üründe Kıvam arttırıcı olarak Guar Gam ve Karragenan maddeleri kullanılmış. Aslında kendisi kıvam arttıran bir madde olan Salep içeceğinde, salebin kendisi çok az olduğundan bu tarz ilave kıvam arttırıcılara ihtiyaç duyulmuştur.
🔸Peki bu üründe Salep nerede? Üründe Aroma verici ve toz şeklinde olduğunu görüyoruz. Aroma vericinin oranı, salep tozundan daha fazla. Salep tozunun oranı ise %0,05 yani Onbinde 5 oranındadır. Yani bu ürünün 10 bin litresinde sadece 5 gr. Salep bulunuyor. Bu haliyle ürünün yaklaşık %90 oranında Süt içerdiğini hesaplıyoruz. Ürünün 100 ml.’de yaklaşık 9 gr. kadar İlave Sofra Şekeri içerdiğini belirtelim. Bu da 4,5 küp şeker demektir☝
📌Gelelim hesaplama yöntemimize. Öncelikle neden böyle bir yöntem uygulamak zorunda kaldığımızı söyleyelim. Çünkü ambalajlardaki İçeriklerde ve Besin Değerleri’nde yeterli bilgi bulunmuyor. Örneğin, bu üründe yüzde kaç oranında Süt ve Sofra Şekeri bulunduğu paylaşılmıyor. Biz de üründeki Süt oranını hesaplayarak bunu anlamaya çalışıyoruz. Bunu anlamak adına üründeki Yağ ve Protein oranından yola çıkıyoruz. Öyle ki, ürün %3 yağ içeriyor. Tam yağlı süt ise %3,3 oranında yağ içerir. Bu haliyle bu üründe %90 oranında Süt içerdiğini anlayabiliriz. Buradan da diğer besin değerlerini oranlayarak bu ürünle süt arasındaki besin değerleri farkını hesaplayabiliriz. Bu haliyle, ürünün 100 ml.’de sahip olduğu Karbonhidrat değeri olan 13,9 gr.’dan, 100 ml. sütün sahip olduğu Karbonhidrat yani Doğal süt şekeri olan Laktoz oranı çıkartıldığında kalan 9,6 gr. oranı üründeki İlave şeker oranını göstermektedir. Bu orana tabii ki Mısır nişastasındaki şeker de dahildir. Bunu da yaklaşık olarak çıkarttığımızda ortalama 9 gr. Sofra Şekeri içerdiği çıkarımını yapabiliriz. Bu hesaplama yöntemi bu haliyle kesin olmamakla birlikte, üründeki Sofra şekeri oranı ile ilgili yaklaşık bir fikir vermektedir. Eleştirenler olacaktır fakat firmalar içeriklerindeki Şeker oranlarını tam haliyle açıklamadıkları ve yayınlamadıkları sürece biz bu hesaplamaları yapmaya devam edeceğiz.

🔍İçindekiler; İnek Sütü, Şeker, Mısır Nişastası, Kıvam arttırıcı (Guar gam), Salep aroma vericisi, Salep tozu (%0,05), Kıvam arttırıcı (Karragenan)
🔍Tikveşli Hazır Salep Besin Değerleri
👉Enerji 188 kcal
👉Karbonhidrat 27,8 gr.
👉Yağ 6 gr.
👉Protein 5,6 gr.
📌Not: Besin Değerleri 1 su bardağı Salep (200 ml.) için verilmiştir.