Sizlere daha önce Ekonomi Bakanlığı tarafından yürürlüğe giren Hal Kayıt Sistemi’nden bahsetmiştik.  Meyve ve Sebze reyonlarındaki ürünlerde bulunan ve Hal Kayıtlarını tüketiciye sunan bu uygulamayla, rafta gördüğünüz meyve ve sebzelerin marketler tarafından alış fiyatlarını, Maliyetlerini ve kâr marjlarını görebiliyoruz. Fakat bu uygulama son dönemlerde ortaya çıkan fahiş kârlardan dolayı bir hayli gündemdedir. Özellikle, bakanlık ve yetkili merciler tarafından yapılan denetimlerde ürünlerin halden alış fiyatlarıyla raftaki satış fiyatları karşılaştırılmaktadır.

Fakat Şok Market Kozyatağı şubesinden bugün tarafımıza gönderilen bu fotoğraflar göstermektedir ki, firmalar bu konuya da çözüm bulmuş durumdadır. Öyle ki, bu market halden aldığı ürünleri hiçbir maliyet, kâr marjı veya vergi vb. eklemeden aynı fiyata satmaktadır. Yani teoride halden kg. fiyatı 14,9₺’ye alınan Kuru Sarımsak, tüketiciye rafta aynı fiyata yani 14,9₺’ye sunulmaktadır. Bu tabii ki incelenmesi gereken bir konudur. Ticaret Bakanlığı’ndan önce konuyu Gıda Dedektifi olarak sizler için inceledik.

İlk olarak, ticaret mantığında böyle bir şeyin mümkün olmayacağını herkes biliyor. Hele ki, bu dönemdeki gibi alış ve satış fiyatları arasında uçurum olduğu bir süreçte, bir marketin halden aldığı fiyatla aynı fiyata rafta ürün satmayacağını tahmin etmek zor değil. Biz de bu konuda Hal Kayıt Sistemi üzerinden gerekli incelemeleri yaptık. Yaptığımız incelemede, Şok Marketler Kozyatağı Şubesi’nin hemen yakınında yer alan Hal Fiyatlarını nasıl manipüle ettiğini gözler önüne seriyoruz.

Bununla ilgili örnek olmak üzere ilk olarak; Kuru Sarımsak’ın markete yolculuğuna bakalım. Ürün, Avrasya Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından kg. fiyatı 1,7 ₺’ye halden satın alınıyor. Sonrasında bu ürünü kg. fiyatı 11 ₺yani yaklaşık 7 katı fiyatla Mevsim Taze Sebze Meyve Sanayi Ticaret A.Ş. firması satın alıyor. Bu firma ne hikmetse hiçbir kâr gözetmeksizin ürünleri aynı kg. fiyatla yani 11₺’ye Şok Marketlere satıyor. Fakat bu satış hal içi satış olarak geçiyor. Yani Şok Marketler bu ürünü haldeki bir mağazası ya da şubesi aracılığıyla alıyor. Sonrasında da haldeki Şok Market, ürünü rafa koyacak Şok Market şubesine ürünü kg. fiyatı 14,9₺’ye satıyor. Market de 1,7 ₺’den 14,9₺’ye uzanan bu yolculukta ürünü kağıt üstünde hiçbir kâr gözetmeksizin rafına koyuyor.

Bir başka örnek; Nar’da da yine benzer bir manipülasyon var. Öyle ki, hal içinde Mevsim Taze Sebze Meyve Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından kg. fiyatı 3₺’ye alınan Nar yine hiçbir kâr gözetmeksizin Şok Marketler’e hal içi satışla 3₺’ye satılıyor. Şok Marketler 3₺’ye aldığı Nar’ı, kg. fiyatı üzerinden hal içinde kâr ekleyerek 4,75₺’ye satıyor. Böylelikle market rafında ürün 4,75₺’ye alınmış ve aynı fiyata satılmış gibi gösteriliyor. Ürünün 3₺’den 4,75₺’ye uzanan yolculuğunda tüketiciye kağıt üzerinde hiçbir kâr eklenmemiş gibi gösteriliyor.

Söz konusu durumun Ticaret Bakanlığı tarafından mutlaka incelenmesi gerekiyor. Öyle ki, Hal Kayıt Sistemi’nin temel amacının tüketiciyi alış ve satış fiyatları açısından bilgilendirmek olduğunu biliyoruz. Burada Şok Marketler’in hal içinde yaptığı alış ve sonrasında şubelerine kâr marjı ekleyerek yaptığı satış farklarına ancak Hal Kayıt Sistemi üzerinden detaylara ulaştığımızda tespit ediyoruz. Fakat, söz konusu ürünlerin alış ve satış fiyatları tüketiciye yanıltıcı olarak ulaştırılıyor. Bunun yanısıra, söz konusu ürünlerde kâr marjı, mağazacılık giderleri, vergi vb. genel maliyet kalemleri hiçbir surette paylaşılmıyor. Hatta, kağıt üstünde ürün aldığı fiyatla satıldığı için ürüne hiçbir maliyet veya kâr eklenmemiş gibi gösteriliyor. #NeYediğiniziBilin