Ülker Bizim Bitkisel Yağlı Krema

Market reyonlarında krema rafında satılan ve ismiyle tüketicide gerçek krema izlenimi oluşturan bir ürünü inceleyeceğiz: Bizim Krema Bitkisel Yağlı. Ambalajın ön yüzünde büyük puntolarla "Krema" yazarken, hemen altında daha küçük puntoyla "Bitkisel Yağlı" ifadesi yer alıyor. Ürünün İngilizce ismi ise "Vegetable Oil Based Cooking Cream" yani bitkisel yağ bazlı yemeklik krema olarak veriliyor. Burada en baştan belirtmek gerekiyor: gerçek krema, sütün yağından elde edilen bir süt ürünüdür ve tek bileşeni süt kremasıdır. Bu üründe ise süt yağı hiç bulunmuyor; kremanın yerini %20 oranında palm yağı alıyor. "Yemek ve soslar için" ifadesiyle 200 ml'lik kutularda satışa sunulan ürünün içeriğinde, gerçek kremadan farklı olarak sekiz ayrı bileşen grubu yer alıyor.

Ürün içeriğine baktığımızda ilk sırada su bulunduğunu görüyoruz. Üründeki su oranı tüketiciye beyan edilmiyor olsa da, içerik sıralaması ve besin değerleri üzerinden yaklaşık bir hesap yapabiliyoruz. Ürün %20 oranında palm yağı içerirken, besin değerleri tablosunda 100 ml'de 20 gr yağ beyan edilmesi bize üründeki yağın tamamının palm yağından geldiğini gösteriyor. Süt tarafına baktığımızda ise 100 ml'de 1,8 gr protein beyan edildiğini, bu proteinin de tamamen yağsız süt tozundan gelebileceğini düşündüğümüzde üründe 100 ml'de yaklaşık 5 gr yağsız süt tozu bulunduğunu hesaplayabiliyoruz. Yani "krema" adıyla satılan üründe süt oranı yalnızca %5 civarında kalıyor ve bu süt de yağı alınmış süt tozu formunda ekleniyor. Aynı şekilde beyan edilen 4,5 gr karbonhidratın 2,3 gramı şeker formunda; bu şekerin ise neredeyse tamamının süt tozundan doğal olarak gelen laktoz olduğunu, üründe sofra şekeri bulunsa da bunun çok düşük bir oranda kaldığını söyleyebiliyoruz. Kalan yaklaşık 2,2 gramlık karbonhidrat ise modifiye nişastadan geliyor. Tüm bu bileşenleri topladığımızda üründeki katı madde miktarının 100 ml'de yaklaşık 28 gramda kaldığını, yani ürünün yaklaşık %72'sinin sudan oluştuğunu anlayabiliyoruz. Bu temel bileşenlerin yanında ürün, kıvamını koruması ve ısıda kesilmemesi için stabilizör olarak selüloz, ksantan gam ve sodyum karboksi metil selüloz; emülgatör olarak yağ asitlerinin mono ve digliseritlerinin tartarik asit esterleri ile ayçiçek lesitini; asitlik düzenleyici olarak da potasyum sitrat içeriyor. Burada stabilizör olarak kullanılan sodyum karboksi metil selülozun (E466) kırmızı kategori listemizde yer aldığını belirtelim; madde listenin en düşük puan bandında bulunuyor ve hakkında kanserojenite ya da nörotoksisite düzeyinde bir bulgu yer almıyor, ancak kimyasal modifikasyonla elde edilen ve yüksek miktarlarda alındığında sindirim sisteminde rahatsızlık yaratabilen bir selüloz türevi olduğunu hatırlatmak gerekiyor. Son olarak ürünün içeriğinde aroma verici bulunduğu, bu aroma vericinin süt ürünü içerdiği beyan edilirken, ürüne hangi aromanın verildiği tüketiciye açıklanmıyor. Yani süt yağı bulunmayan bu ürüne krema tadı, yapay aroma vericilerle kazandırılıyor.

Ürünün besin değerlerine geldiğimizde 100 ml üründe 205 kcal enerji bulunduğunu, bunun da 200 ml'lik tek kutu için 410 kcal anlamına geldiğini görüyoruz. Üründe 100 ml'de bulunan 20 gr yağın 11 gramının doymuş yağ olduğu beyan ediliyor; yani üründeki yağın yaklaşık %55'i doymuş yağ formunda. Bu haliyle üründen alınan kalorinin %48'inin tek başına doymuş yağdan geldiğini söyleyebiliyoruz ki bu oran Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlıklı tüketim için aşılmamasını önerdiği %10'luk sınırın yaklaşık 5 katına karşılık geliyor. Daha da önemlisi, 200 ml'lik tek kutuda 22 gr doymuş yağ bulunuyor ve bu miktar, yetişkin bir bireyin günlük alması önerilen maksimum doymuş yağ miktarının tamamına denk geliyor. Tek kutu ürünün bir yemeğe ya da çorbaya tamamen eklendiği düşünüldüğünde, tek bir öğünde günlük doymuş yağ limitinin dolduğunu özellikle vurgulamak gerekiyor. Üründe ayrıca tek kutuda 3,6 gr protein ve 4,6 gr şeker bulunurken, lif oranı ise tüketiciye beyan edilmiyor. Son olarak ürünün içeriğinde koruyucu ve renklendirici katkı maddesi bulunmadığını, emülgatör olarak da soya lesitini yerine ayçiçek lesitini tercih edildiğini belirtelim.