Ülker Yupo Metre Yumuşak Şekerleme

Market reyonlarında çocuklara yönelik ambalajıyla yumuşak şekerleme kategorisinde satışa sunulan Ülker Yupo Metre ürününü inceleyeceğiz. Ambalajın ön yüzünde yaban mersini görselleri ve bir limon dilimi yer alırken, ürün yaban mersini ve limon içermemesiyle dikkat çekiyor. 50 gr'lık paketlerde satılan ürün Yıldız Holding'in geçmiş yıllarda ilaç paketi görünümündeki sakız ve sonrasında da pastil üretiminde de kullandığı Ergene'deki firması CCC Gıda tarafından üretiliyor.

Ürün içeriğine baktığımızda ilk üç sırada sofra şekeri, buğday unu ve glukoz şurubu bulunduğunu görüyoruz. Bunları su ve dört farklı asitlik düzenleyici izliyor; ürüne "ekşi" karakterini veren malik asit, trisodyum sitrat, sitrik asit ve laktik asitin içeriğin üst sıralarında yer alması ise üründeki oranıyla ve ürüne kattıkları "ekşilik" etkisiyle dikkat çekiyor. Üründe bunların ardından nişasta, nem verici olarak sorbitol, tuz ve içeriği beyan edilmeyen aroma vericiler bulunuyor. Ürün tam hidrojenize yani margarin formunda tam hidrojenize palm çekirdeği yağı içeriyor - ki bu yağ doymuş yağ açısından yüksek orana sahip yağların başında geliyor. Yaban mersini ve limon görselleriyle satılan fakat bu meyveleri içermeyen ürüne bu meyve tatlarını veren şeyin ne olduğu ise "aroma vericiler" ifadesiyle geçiştiriliyor ve bu kimyasalların içeriği tüketiciye beyan edilmiyor. Renk tarafında ise tablo daha da ilginçleşiyor. Ürün renklendirici olarak Brilliant Blue FCF, karotenler, amonyum sülfit karamel, klorofilinlerin bakır kompleksleri ve kurkumin olmak üzere beş ayrı madde içeriyor; bunlara kara havuç suyu konsantresi ve spirulina ekstraktı da eklendiğinde ürüne renk veren bileşen sayısı yediye çıkıyor. Yani meyve içermeyen bir şekerlemenin mavi ve sarı görüntüsü için yedi farklı renk verici bileşen kullanılıyor. Bunlardan E150d koduyla bilinen Amonyum sülfit karamel, üretiminde amonyak kullanıldığı için yan ürün olarak 4-Metilimidazol oluşturuyor ve Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı IARC, 4-MEI'yi "insanlar için olası kanserojen" anlamına gelen Grup 2B sınıfında değerlendiriyor. Maddenin üretiminde kullanılan sülfitler ise hassas bireylerde, özellikle astım hastalarında şiddetli reaksiyonlara yol açabilen majör alerjen kalıntısı niteliğinde olduğunu belirtmek gerekiyor. Bu yönüyle bu detayı da çocukların hedef kitle olduğu bir şekerlemede bu maddenin tercih edilmesini tüketici açısından sorgulanması gereken bir tercih olarak not düşelim.

Ürünün besin değerlerine geldiğimizde 100 gr üründe 343 kcal enerji bulunduğunu görüyoruz - ki bu da 50 gr'lık tek paket için 171,5 kcal anlamına geliyor. Üründe 100 gr'da 77 gr karbonhidratın 57 gramı ilave şeker formunda beyan ediliyor. Tek paket üzerinden hesapladığımızda ise ürünün tek paketinde 28,5 gr şeker, yani yaklaşık 14 küp şeker içerdiği anlaşılıyor. Bu şeker yükü kalori oranı üzerinden bakıldığındaysa daha net ortaya çıkıyor. Öyle ki; üründen alınan kalorinin %66,5'i tek başına basit şekerden geliyor ve bu şeker yüküne karşılık üründe lif oranı dahi beyan edilmiyor. Ürünün bu şekerden gelen kalori oranı Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlıklı tüketim için aşılmamasını önerdiği %10'luk sınırın yaklaşık 6,6 katına karşılık geldiğini de vurgulamak gerekiyor. Yani şekerleme deyip geçmemek, özellikle çocuklarımıza yönelik üretilen ve tüketmeleri için ciddi bir reklam ve algı kampanyası yapılan bu ürünlerin onların üzerindeki etkilerini net olarak irdelemek gerekiyor. Son olarak üründeki lif oranının da tüketiciye beyan edilmediğini, böylesi bir şeker yüküne sahip üründe lif oranının beyan edilmemesinin de son derece düşük veya sıfıra yakın olduğunu düşünmemize sebep olduğunu söyleyelim.