Çokça Domates Ketçap

Market raflarının sos reyonunda "Koruyucu İçermez" ibaresiyle satılan bir ürünü inceleyeceğiz: Çokça Ketçap. 250 gr ve 1000 gr'lık şişelerde satışa sunulan ürünün gıda işletmecisi olarak İstanbul Üsküdar'daki Yeni Mağazacılık A.Ş. gözükürken, ürünün Balıkesir Edremit'teki Burcu Gıda tesislerinde fason olarak üretildiği anlaşılıyor. Ambalajdaki iri domates görselleri ürünü yoğun domatesli bir ketçap gibi gösterse de, içeriğine bakıldığında durumun bir miktar farklı olduğu anlaşılıyor. Ürün ambalajındaki Lezzet Ödülü'nün ise ücret ödeyerek başvuru yapılmak suretiyle 2023 yılında alındığı ve ürünün ambalajlarında 2026 yılı itibariyle olumlu algı yapmak üzere kullanıldığı anlaşılıyor.

Ürün içeriğine baktığımızda ilk sırada su yer alırken, suyun ardından domates salçası, glukoz şurubu, şeker, sirke ve mısır nişastası yer aldığını görüyoruz. Öyle ki; içerikte suyun domates salçasından önce gelmesi, ürünün önemli bir kısmının sudan oluştuğunu düşündürüyor. Ancak burada dikkat çeken nokta, üründe domates salçası oranının tüketiciye hiç beyan edilmemesi - ki su oranı da aynı şekilde tüketiciye açıklanmıyor. Üründe bu haliyle gerçekte ne kadar domates bulunduğunu veya domates salçası oranını ve salçanın spesifikasyonlarını anlayamıyoruz. Diğer yandan üründe hem mısır nişastasından elde edilen nişasta bazlı bir şeker olan glukoz şurubu hem de sofra şekeri olmak üzere iki ayrı şeker kaynağının bir arada kullanıldığını da söylemek gerekiyor. Ürün içeriğinde son sırada ise "baharat aroma vericisi" yer alıyor; öyle ki bu ifadeyle geçiştirilen kısmın hangi baharatlardan ya da aroma vericilerden oluştuğu tüketiciye açıkça beyan edilmiyor. Ürünün ambalajında "Koruyucu İçermez" vurgusu yapılması ve üründe çeşitli araştırmalarda sağlık riskleriyle öne çıkan bir katkı maddesi bulunmaması olumlu sayılabilir; ancak içerik beyanının şeffaflığı açısından eksikler olduğunu da hatırlatalım.

Ürün bu haliyle 100 gr'da 97 kcal enerji veriyor. Üründe 100 gr'da 23 gr karbonhidrat bulunurken, bunun 16 gramının şeker olması dikkat çekiyor; öyle ki bu miktar yaklaşık 8 küp şekere denk geliyor. Bu şekerin önemli bir kısmının domatesin kendi doğal şekerinden değil, ürüne eklenen glukoz şurubu ile sofra şekerinden geldiğini söyleyebiliyoruz. Ketçabın genellikle az miktarda tüketilen bir sos olduğunu göz önünde bulundurmakta fayda var; ancak sık ve bol miktarda kullanıldığında bu şeker yükünün hatırı sayılır bir düzeye ulaşabileceğini belirtmek gerekiyor. Üründe 100 gr'da yalnızca 0,1 gr yağ ve 1,1 gr protein bulunuyor. Son olarak üründe 100 gr'da 1,2 gr tuz bulunduğunu, bunun da sosun bol kullanıldığı durumlarda günlük tuz alımına ciddi bir katkı yapabileceğini de hatırlatalım.